Iritzia

Fantasia eta izpiritu kritikoa

Lagun batek aztoratuta idatzi zigun youtuber bati buruz Telegram taldeko txatean. Haren bideo bat ere jarri zigun adibide gisa. Bideoan, teoria zoroak azaltzen dira gizakion jatorriaz. Estralurtarrak eta anfibio handien arteko hibridazio fantastiko baten ondorioa garela kontatzen du. Inongo datu barik, kontakizun xelebre eta fantasioso hutsa jaurtitzen du Youtuben eta Tiktoken, besteak beste.  Bideoa ikusi...

Kultura zaparrada

Juan Luis Zabala Ate-joka dugu Durangoko Azoka, euskal kulturaren urteko une eta gune nagusia, ehunka eta milaka ilusio sortzaileren urteroko anfora hautsia. Ohi bezala, trumilka ari dira iristen liburuak eta diskoak plazara; baita bestelako trepeta eta kontzeptuak ere, hardware eta softwareak, azken urteetatik hona gero eta ugari eta askotarikoagoak. Ez du lan erraza kultura arloko...

Taulak, hika eta inputak

Leire Narbaiza
Taulak ez zaizkit larregi gustatzen, Excel programa are gutxiago. Ez naiz ondo moldatzen. Baina taula bik liluratuta naukate. Bata, kimikako taula periodikoa da. Sinbolo, zenbaki eta letra horiek, goitik beherako ezker-eskumako ordena&#8...

Elosutik Aizpurutxoraino hiru minututan

Ama zenak kontatu zidanez, ezin zehaztu zein urtetan, baina 1940ko hamarkadan edo akaso hurrengoan, trabesa eginda, gizon bat hiru bat minututan jaitsi zen Bergarako Elosu auzoko eliz ataria baino pixka bat aurreragotik Azkoitiko Aizpurutxo auzoko Erdiko Bentaraino (gaur Itziar jatetxea dagoen eraikineraino), maldan behera ziztu bizian, pertika baten laguntzarekin. Soilduta omen zegoen mendia, eta Erdiko...

Oldarraldian

Ekitaldi nahiko solemne, ofizial eta aspergarri horietako bat. Antolatzaileak eta autoritateak irekialdiko diskurtsoak botatzen dabiltza. Jardunaldiarekin lotutako gaiez dihardute, ia topikoz betetako hitzartzeak dira. Saihesteko, protokolozkoak direlako. Agintariak euren berbaldian, baina eztul kutsagarriak eten ditu mintzaldiok. Gaixotu ote dira bertaratutakoak? Bai, baina ez dute katarrorik, euskarafobia daukate. Auditorium dotorean, dotorezia bako auditorioa. Larunbat gau baten,...

Zentrifugoak eta zentripetoak

Euskal herritarron edo euskaldunon arbaso guztiak, edo ia guztiak behintzat, baserritar bakartuak zirela dioen topikoari kontra eginez, antzinako euskaldunena “batez ere nabigatzaile promiskuoen herria” izan zela adierazi zuen Ander Izagirrek Vuelta al país de Elkano liburua aurkeztu zuenean. Euskal Herria gaur egun den bezalakoa baldin bada, ez da, Ander Izagirreren ustez, mendez mende nekazari bakartuen...

Kontziliazioa eta zaintza

Irailaren hondarrean, Anton Arriola Kutxabankeko presidente jaunak topaketa bat izan zuen Bilboko Carlton hotelean: El papel de la banca en el crecimiento y consolidación del tejido empresarial. Entzuleen %80 inguru gizonak ziren, foro horietan ohikoa. Gorbatadun publikoaren aurrean adierazi omen zuen berak zuzentzen duen bankuan enplegatuen %64 emakumeak direla, eta kontziliazioarekin eroso egotea nahi dutela....

Baserritik kanpo, baserria barruan

Sakabi, Egañazpi, Laja, Landakanda, Maltzeta, Gelatxo, Imuntzo, Epelde, Iturbide, Montte… Garai bateko trikitilariek baserri-izenez ematen zuten ezagutzera beren burua. Desohorea omen zen, kategoria gutxi izatea, baserri-izenik izan ez eta izen-abizen arruntez agertu beharra plazara. Aizkolari, harri-jasotzaile, arraunlari eta probalarien artean, antzera: Endañeta, Urtain, Gibitegi, Iruntxiberri, Belarreta… Bertsolarien artean ere ez ziren gutxi izaten baserriak emandako...

‘Guggenheim sindromea’ gurean

Sasoi baten Ikearen katalogoa buzoneatzen zutenean, atsegin handia izaten nuen hura postontzitik jasotzean, banekielako zein ondo pasatuko nuen bertako argazkiak ikusten, gela konposizioa aztertzen, konbinazioak behatzen… Gozatua. Nire eskuetan jausten ziren dekorazio aldizkariekin ere asko disfrutatzen nuen, goitik behera aztertuta, plazerez. Orain ez dakit existitzen diren ere, paperaren gainbehera dela eta. Ikeak ere ez ditu...

Basogintza industriaren kontrako ekintza Azpeitian

Aurreko asteetan —abuztu hasieran— Azpeitiko zuhaitz landaketa industrial batean ekintza bat egin dugu. Zehazki, monolaborantzan egindako zuhaitz landaketa batean milaka eukalipto hondatu ditugu. Bizi dugun krisi ekosozial gogor honen erdian, bioaniztasunaren galera identifikatu da arazo nabarmenen artean. Horrek habitat naturalen suntsiketarekin du lotura zuzena. Jakina den bezala, monolaborantzan oinarritutako zuhaitz landaketa industrialek, bereziki eukaliptoa bezalako...